ضخیم شدن دیواره قلب (کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک)

ضخیم شدن دیواره قلب، موجب خون رسانی سخت به قسمت های مختلف بدن می‌شود. به دلیل عدم تشخیص، این بیماری در بسیاری موارد موجب مرگ های ناگهانی در افراد می‌شود. در این مقاله از سایت دکتر رویا پرخیده، سعی شده تا بیشتر با این بیماری آشنا شوید تا از بروز خطرات احتمالی جلوگیری به عمل آید. پس در ادامه همراه ما باشید.

ضخیم شدن دیواره قلب چیست؟

ضخیم شدن دیواره قلب که با نام علمی کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM) نیز شناخته می‌شود، یکی از انواع بیماری های قلبی و عروقی است که سبب بزرگ شدن دیواره قلب به صورت غیر عادی می‌شود و عملکرد صحیح قلب را دچار مشکل می‌کند. این بیماری ریشه ژنتیکی دارد و کسانی که چنین مشکلی در خانواده خود دارند، باید بیش از دیگران مراقب سلامتی خود باشند. از جمله علائم این بیماری، تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرگیجه و غش کردن است.

علت ضخیم شدن دیواره قلب

 ضخیم شدن دیواره قلب، در اکثر موارد جنبه ژنتیکی دارد. این بیماری معمولا حفره‌ی پایینی قلب (بطن) را تحت تاثیر قرار می‌دهد.  در کاردیومیوپاتی محفظه اصلی پمپاژ خون سفت می‌شود و در هر ضربان قلب میزان خون مورد نیاز بدن تامین نمی‌شود. به همین دلیل سبب آریتمی قلب (منظم نبودن تعداد ضربان قلب) می‌شود. از دیگر علل ضخیم شدن دیواره قلب، افزایش سن و فشار خون بالا است.

ضخیم شدن دیواره قلب، چه خطراتی به همراه دارد؟

به دلیل اینکه اکثر افراد متوجه مشکل ضخیم شدن دیواره قلب نمی‌شوند یا آن را جدی نمی‌گیرند، احتمال بروز خطرات جبران ناپذیری مانند ایست قلبی ناگهانی وجود دارد. از دیگر خطرات احتمالی، نارسایی قلبی، درد قفسه سینه، ایسکمی قلبی، آنژین صدری و آریتمی است.

ضخیم شدن دیواره قلب و ورزش چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟

ضخیم شدن دیواره قلب و ورزش، به ویژه ورزش‌های استقامتی و قدرتی، ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. این ارتباط به این صورت است که ورزش مداوم و شدید می‌تواند باعث افزایش حجم عضله قلب و در نتیجه ضخیم شدن دیواره‌های قلب شود اما هیپرتروفی قلبی، به دو شکل متفاوت رخ می‌دهد که به طور کلی به آن‌ها هیپرتروفی فیزیولوژیک و پاتولوژیک می‌گویند.

هیپرتروفی فیزیولوژیک

در این حالت، قلب به منظور تطبیق با افزایش نیازهای بدن به اکسیژن، ضخیم‌تر و بزرگ‌تر می‌شود. این تغییرات به طور کلی مفید هستند و منجر به بهبود عملکرد قلب و افزایش ظرفیت پمپاژ خون می‌شوند.

هیپرتروفی پاتولوژیک

برخلاف هیپرتروفی فیزیولوژیک، در این حالت ضخیم شدن دیواره قلب ممکن است منجر به کاهش عملکرد قلب و بروز مشکلات جدی‌تری مانند نارسایی قلبی شود.  این نوع هیپرتروفی معمولاً بازگشت‌پذیر نیست و نیاز به درمان دارد.

عوارض ضخیم شدن دیواره قلب

1. آریتمی قلبی
2. مسدود شدن جریان خون در رگ های قلب
3. فشار خون بالا
4. سکته قلبی

راه های تشخیص هیپرتروفی قلبی

روش های مختلفی برای تشخیص کاردیومیوپاتی وجود دارند.

اکوکاردیوگرافی

اکوکاردیوگرافی، یکی از رایج ترین تست های تشخیص بیماری است که در آن ضخامت عضله قلب و جریان خون بررسی می‌شود. در نتیجه پزشک، ضخامت دیواره قلب را تشخیص خواهد داد.

الکتروکاردیوگرام

همان نوار قلب است که تغییرات قلب را اندازه گیری می‌کند و هرگونه مشکلات قلبی را تشخیص می‌دهد.

ام آر ای قلب

ام آر آی، تصاویر دقیقی از قلب را تهیه می‌کند و نحوه جریان خون در حفره ها، دریچه ها و ماهیچه های قلب را نشان می‌دهد.

تمامی این روش ها مشخص می‌کند در مسیر خون رسانی انسداد، صورت گرفته یا خیر؟ همچنین میزان ضخامت قلب را نشان خواهد داد. بعد از انجام تست های تشخیصی، با توجه به اطلاعاتی که در اختیار پزشک قرار می‌گیرد، درمان های مناسب انتخاب می‌شود.

درمان دیواره قلب ضخیم شده

درمان ضخیم شدن دیواره قلب، به علت اصلی ایجاد این وضعیت بستگی دارد. معمولا هدف از درمان ضخیم شدگی قلب، کنترل عوارض و علائم است.

1. تغییر در سبک زندگی: گاهی اوقات در مراحل اولیه بیماری هستید. در چنین شرایطی با ایجاد تغییرات در سبک زندگی، تا حدود زیادی در سلامتی قلب خود بهبود ایجاد کنید. این تغییرات شامل رژیم غذایی، ورزش کردن و کاهش استرس و اضطراب است.
2. دارو درمانی: اگر فشار خون باعث افزایش ضخامت دیواره قلب شده باشد، پزشک برای کنترل فشار خون دارو تجویز می‌کند. چنین افرادی باید به طور منظم تحت نظارت پزشک باشند.
3. جراحی: در مواردی که شدت بیماری زیاد باشد، احتمال نیاز به جراحی وجود دارد. این جراحی ممکن است شامل برداشتن بخشی از عضله ضخیم شده قلب باشد.

در نهایت، معمولا هر فردی با هیپرتروفی قلبی به طور منظم باید تحت نظر پزشک متخصص قلب قرار گیرد.