علائم سکته قلبی خفیف در زنان همیشه شبیه به آن تصویر کلاسیکی نیست که در فیلمها میبینیم؛ یعنی درد شدید و ناگهانی در قفسه سینه که باعث سقوط یا زمین خوردن فرد میشود. در واقع، بسیاری از خانمها نشانههایی را تجربه میکنند که به راحتی با خستگی مفرط، سوءهاضمه یا استرس اشتباه گرفته میشوند، در حالی که این موارد میتوانند زنگ خطری جدی برای یک حمله قلبی بیصدا یا خفیف باشند. شناخت این نشانههای ظریف و پنهان، اولین و حیاتیترین قدم برای پیشگیری از آسیبهای دائمی به عضله قلب است. با درک این علائم غیراستاندارد، میتوانید در زمان طلایی اقدام کرده و جان خود یا عزیزانتان را نجات دهید.
آیا علائم حمله قلبی در زنان متفاوت است؟
ساختار عروق کرونر (رگهای تغذیهکننده قلب) در زنان تفاوتهای ساختاری ظریفی با مردان دارد. در حالی که مردان اغلب دچار انسداد در رگهای اصلی و بزرگ قلب میشوند، زنان بیشتر در معرض ابتلا به بیماری عروق کوچک قلبی یا اختلال عملکرد ریزعروق هستند. این یعنی بیماری ممکن است در رگهای بسیار ریز قلب رخ دهد که جریان خون را به آرامی محدود میکنند.
به همین دلیل، علائم حمله قلبی در زنان ممکن است به صورت دردهای مبهم، احساس کوفتگی یا حتی اضطراب شدید بروز کند. این ویژگی ساختاری باعث میشود که حملات قلبی در خانمها دیرتر تشخیص داده شود، چرا که خود بیمار و گاهی حتی کادر درمانی در نگاه اول متوجه منشأ قلبی این نشانهها نمیشوند.
علائم سکته قلبی در زنان و مردان
علائم سکته قلبی خفیف در زنان که نباید نادیده گرفته شوند
وقتی صحبت از سکته قلبی خفیف یا اصطلاحاً پزشکی آن یعنی “انفارکتوس میوکارد بدون صعود قطعه ST” میشود، عضله قلب به صورت جزئی دچار کمبود اکسیژن شده است. در این حالت، نشانهها ممکن است به صورت تدریجی و در طول چند روز یا حتی چند هفته شکل بگیرند.
احساس سنگینی، فشار یا پر بودن در قفسه سینه
برخلاف درد خنجری و شدید، زنان معمولاً از احساس فشار، اندکی سوزش یا حسی شبیه به قرار گرفتن یک وزنه روی قفسه سینه شکایت دارند. این حس ممکن است مداوم نباشد، یعنی برای چند دقیقه از بین برود و دوباره بازگردد. بیمار ممکن است تصور کند این حالت ناشی از نفخ یا مشکلات معده است، در حالی که ریشه در کاهش خونرسانی به قلب دارد.
درد در نواحی بالاتنه و بازوها
یکی از ویژگیهای شایع در علائم حمله قلبی خفیف در زنان، انتشار درد یا آسیمتری حسی در نواحی غیر از سینه است. درد، تیر کشیدن یا حس بیحسی ممکن است در یک یا هر دو بازو (به ویژه بازوی چپ)، پشت (بین دو کتف)، گردن، فک و حتی بخش بالایی شکم احساس شود. به عنوان مثال، مراجعی به کلینیک داشتیم که هفتهها به دلیل درد فک به دندانپزشک مراجعه میکرد، اما بررسیهای دقیقتر نشان داد که این درد، بازتابی از ایسکمی (کمخونی) خفیف عضلات قلب او بوده است.
برای دریافت نوبت مراجعه حضوری به دکتر رویا پرخیده – بهترین متخصص قلب در تهران – با شماره زیر تماس بگیرید
تنگی نفس ناگهانی و بدون دلیل
اگر بدون انجام فعالیت بدنی سنگین، ناگهان احساس میکنید برای تنفس نیاز به تلاش زیادی دارید، این یک هشدار جدی است. تنگی نفس ممکن است با یا بدون ناراحتی در قفسه سینه رخ دهد و اغلب با احساس خفگی یا کمبود هوا همراه است.
خستگی مفرط و غیرعادی
احساس خستگی شدیدی که با استراحت برطرف نمیشود و انجام کارهای ساده روزمره مثل مرتب کردن تخت یا خرید رفتن را سخت میکند، از جمله علائم اولیه حمله قلبی در زنان است. این خستگی به دلیل فشار مضاعفی است که قلب برای پمپاژ خون در عروق تنگشده متحمل میشود.
تعریق سرد، سرگیجه و حالت تهوع
عرق کردن ناگهانی بدون وجود تب یا گرمای محیط، همراه با احساس سبکی در سر یا حالت تهوعی که شبیه به مسمومیت غذایی نیست، میتواند واکنش سیستم عصبی به استرس شدید وارده بر قلب باشد.
بررسی علائم سکته قلبی در زنان جوان
تصور اشتباهی وجود دارد که سکته قلبی فقط مختص سنین سالمندی است. متأسفانه در سالهای اخیر، شیوع بیماریهای قلبی در سنین پایینتر نیز مشاهده میشود. علائم سکته قلبی در زنان جوان میتواند به دلایل مختلفی از جمله استرسهای شدید شغلی و زندگی، مصرف قرصهای ضدبارداری خوراکی همزمان با دخانیات، دیابت پنهان یا سابقه پرهاکلامپسی (مسمومیت بارداری) در دوران حاملگی رخ دهد.
در زنان جوان، این نشانهها بیشتر تمایل دارند که خود را پشت نقشه اختلالات پانیک (اضطراب شدید) یا دردهای عضلانی پنهان کنند. احساس تپش قلب ناگهانی، درد مبهم زیر جناغ سینه که با تنفس تغییر نمیکند و افت ناگهانی توان بدنی از مواردی است که در خانمهای جوان باید جدی گرفته شود و نیاز به ارزیابی دقیق توسط متخصص قلب دارد.
تشخیص بالینی؛ چرا معاینه حضوری تنها راه چاره است؟
تمام نشانههای ذکر شده در این مقاله، جنبه آگاهیبخشی دارند. از نظر علمی و پزشکی، هیچ فردی نمیتواند تنها بر اساس مطالعه مقالات، نوع یا شدت عارضه قلبی خود را تعیین کند. تشخیص قطعی سکته قلبی، حتی نوع خفیف آن، مستلزم بررسیهای پاراکلینیکی دقیق است.
هنگام مراجعه به کلینیک تخصصی، پزشک ابتدا نوار قلب (ECG) شما را بررسی میکند تا تغییرات الکتریکی قلب رصد شود. با این حال، در بسیاری از حملات قلبی خفیف، نوار قلب اولیه ممکن است کاملاً طبیعی باشد. اینجاست که اهمیت آزمایش خون برای سنجش سطح آنزیمهای قلبی (مانند تروپونین) و همچنین انجام اکوکاردیوگرافی پیشرفته برای ارزیابی حرکت دیوارههای قلب و بررسی دقیقتر عروق توسط فلوشیپ اکوکاردیوگرافی مشخص میشود. بنابراین، هرگونه خوددرمانی یا به تعویق انداختن ویزیت پزشک به امید بهبود خودبخودی علائم، میتواند عواقب جبرانناپذیری داشته باشد.