تپش قلب با مواد بی حسی دندانپزشکی

تپش قلب یا افزایش ضربان قلب یکی از عوارض جانبی نادر است، که به دنبال استفاده از برخی مواد بی‌حسی دندانپزشکی ایجاد می‌شود. این مواد معمولاً حاوی لیدوکائین، آرتیکائین یا سایر بی‌ حس‌کننده ‌های موضعی هستند که معمولاً برای بی ‌حس کردن ناحیه مورد درمان استفاده می‌شوند. علاوه بر این، برخی از این مواد بی ‌حسی معمولاً با آدرنالین یا اپی‌ نفرین ترکیب می‌شوند تا اثر بی ‌حسی طولانی ‌تر و مؤثرتری ایجاد کنند. آدرنالین یک ماده محرک است که موجب افزایش ضربان قلب ، افزایش فشار خون و تحریک سیستم عصبی سمپاتیک می‌شود.

چرا تپش قلب با مواد بی حسی دندانپزشکی اتفاق می‌افتد؟

تپش قلب ناشی از مواد بی‌حسی دندانپزشکی معمولاً به دلیل ترکیب این مواد با آدرنالین یا اپی‌نفرین رخ می‌دهد. آدرنالین یک ماده محرک است که به طور طبیعی توسط غدد فوق کلیه تولید می‌شود و به تنظیم ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کند. در مواد بی‌حسی دندانپزشکی، آدرنالین برای افزایش اثر بی‌ حسی و کاهش خونریزی استفاده می‌شود. اما این ماده سیستم عصبی سمپاتیک را تحریک کرده و باعث افزایش ضربان و همچنین بی نظمی ضربان قلب ، فشار خون بالا و افزایش انرژی در بدن می‌شود.

چه افرادی بیشتر در معرض تپش قلب با مواد بی حسی دندانپزشکی قرار دارند؟

افرادی که بیشتر در معرض تپش قلب ناشی از مواد بی‌حسی دندانپزشکی قرار دارند، معمولاً شامل موارد زیر می‌شوند:

• افراد با بیماری‌های قلبی: افرادی که سابقه بیماری ‌های قلبی مانند آریتمی، فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر، یا نارسایی قلبی دارند، به دلیل حساسیت بیشتر سیستم قلبی‌عروقی، به اثرات تحریک ‌کننده آدرنالین واکنش نشان می‌دهند و دچار تپش قلب می‌شوند.
• افراد مبتلا به اختلالات تیروئید: افرادی که اختلالات تیروئیدی دارند، به ویژه کسانی که دچار پرکاری تیروئید هستند، به دلیل حساسیت بیشتر به محرک‌ ها، از جمله آدرنالین، به تپش قلب دچار می‌شوند.
• افراد دارای اضطراب یا استرس زیاد: افراد با سطح بالای اضطراب یا استرس به محرک ‌های فیزیکی مانند آدرنالین حساس‌تر می‌باشند و در نتیجه تجربه تپش قلب را بیشتر می‌کنند.
• افراد مبتلا به مشکلات قلبی ارثی: کسانی که سابقه خانوادگی بیماری ‌های قلبی دارند یا به طور ارثی دچار مشکلات قلبی هستند، بیشتر در معرض خطر تپش قلب ناشی از بی ‌حسی ‌های دندانپزشکی قرار دارند.
• افرادی که داروهای خاصی مصرف می‌کنند: مصرف داروهایی مانند بتابلاکرها، داروهای ضدافسردگی یا داروهایی که اثرات سیستم عصبی را تغییر می‌دهند، خطر واکنش‌های جانبی به آدرنالین را افزایش می‌دهد.

این افراد باید پیش از انجام درمان دندانپزشکی، موضوع بیماری‌ های زمینه ‌ای خود را به دندانپزشک اطلاع دهند تا از دوز مناسب و نوع بی ‌حسی استفاده شود و از عوارض ناخواسته جلوگیری شود.

نکات مهم برای جلوگیری از تپش قلب با مواد بی حس دندان

برای جلوگیری از تپش قلب ناشی از مواد بی‌ حسی دندانپزشکی، رعایت نکات زیر مهم است:

• اطلاع‌رسانی به دندانپزشک: افرادی که سابقه مشکلات قلبی، فشار خون بالا، آریتمی یا اختلالات تیروئیدی دارند، باید پیش از درمان دندانپزشکی این موضوعات را به دندانپزشک اطلاع دهند. دندانپزشک با توجه به وضعیت سلامت فرد تصمیم می‌گیرد از بی‌حسی بدون آدرنالین یا با دوز کم ‌تر استفاده کند.
• استفاده از بی‌حسی بدون آدرنالین: در افرادی که دچار مشکلات قلبی هستند یا حساسیت به آدرنالین دارند، بهتر است از بی‌ حسی ‌های بدون آدرنالین استفاده شود تا از تحریک بیش از حد قلب جلوگیری شود.
• کنترل استرس و اضطراب: اضطراب باعث تحریک سیستم عصبی و افزایش ضربان قلب می‌شود. بنابراین، افراد باید تلاش کنند تا قبل و حین درمان دندانپزشکی، آرامش خود را حفظ کرده و در صورت نیاز از تکنیک ‌های آرام ‌سازی مانند تنفس عمیق استفاده کنند.
• مانیتورینگ وضعیت قلب: در افرادی که سابقه بیماری قلبی دارند، مانیتورینگ وضعیت قلب مانند اندازه‌ گیری ضربان قلب یا فشار خون  حین درمان کمک ‌کننده می‌باشد.
• عدم مصرف مواد محرک قبل از درمان: افرادی که از کافئین یا سایر مواد محرک استفاده می‌کنند باید از مصرف آن ‌ها حداقل چند ساعت قبل از درمان خودداری کنند، زیرا این مواد اثرات آدرنالین را تشدید کرده و باعث تپش قلب می‌شوند.

علائم تپش قلب بعد از تزریق داروی بی حسی دندانپزشکی

علائم تپش قلب پس از تزریق داروی بی‌ حسی دندانپزشکی، به ویژه زمانی که دارو حاوی آدرنالین باشد، شامل موارد زیر است:

• افزایش ضربان قلب: احساس سریع‌ تر شدن یا غیرطبیعی بودن ضربان قلب که به صورت تپش یا ضربان غیرمنظم احساس می‌شود.
• احساس تپش قلب در قفسه سینه: بیمار احساس می‌کند که قلبش در قفسه سینه می‌زند یا ضربان قلب بیشتر از حد معمول است.
• درد قفسه سینه یا فشار در ناحیه قفسه سینه: برخی از افراد احساس درد یا فشاری در قفسه سینه دارند که به علت تحریک سیستم عصبی و افزایش ضربان قلب باشد.
• احساس اضطراب یا استرس: تپش قلب با احساس اضطراب یا نگرانی همراه می‌شود، که ناشی از اثرات آدرنالین می‌باشد.
• سرگیجه یا سبکی سر: افزایش ضربان قلب و فشار خون باعث احساس سرگیجه یا سبکی سر در برخی از افراد می‌شود.
• عرق‌ریزی زیاد: در برخی افراد، افزایش ضربان قلب با تعریق زیاد همراه می‌باشد.
• تنگی نفس: بعضی افراد احساس تنگی نفس می‌کنند که ناشی از اثرات تحریک ‌کننده آدرنالین بر سیستم تنفسی می‌باشد.

این علائم معمولاً موقتی و کوتاه‌ مدت هستند و پس از چند دقیقه بهبود می‌یابند. با این حال، اگر علائم شدید یا طولانی‌مدت باشند، نیاز به مشورت فوری با بهترین متخصص قلب وجود دارد.

همه افراد پس از استفاده از مواد بی‌حسی دچار تپش قلب می‌شوند؟

بیشتر افراد هیچ واکنشی ندارند، اما افراد با مشکلات قلبی یا فشار خون بالا بیشتر در معرض خطر تپش قلب قرار گیرند.

تپش قلب بعد از بی‌حسی دندانپزشکی خطری دارد؟

در اکثر موارد، تپش قلب موقتی است و بعد از مدتی برطرف می‌شود، اما در صورتی که تپش قلب شدید یا طولانی‌ مدت باشد، باید با دندانپزشک یا پزشک مشورت شود.

چه علائمی باید بعد از درمان دندانپزشکی مراقب آن‌ها باشم؟

اگر تپش قلب، درد قفسه سینه، سرگیجه یا هر گونه احساس غیرطبیعی دیگری احساس کردید، باید فوراً با پزشک یا دندانپزشک خود تماس بگیرید.