حمله قلبی یکی از جدیترین بیماریهای مرتبط با قلب و عروق است که زمانی رخ میدهد که خونرسانی به عضله قلب دچار اختلال ناگهانی میشود. این مشکل میتواند در مدت کوتاهی عملکرد طبیعی قلب را تحت تاثیر قرار دهد و با علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف و تعریق همراه باشد. افزایش استرس، سبک زندگی ناسالم و بیتوجهی به نشانههای هشداردهنده، خطر بروز این عارضه را بیشتر میکند. آگاهی از علتها، نشانهها و راههای پیشگیری نقش مهمی در حفظ سلامت قلب دارد؛ برای آشنایی بیشتر با عوامل موثر، علائم مهم و روشهای مراقبت از قلب تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
حمله قلبی چیست؟
حمله قلبی زمانی اتفاق میافتد که خون رسانی به بخشی از عضله قلب بهطور ناگهانی کاهش پیدا کند یا بهطور کامل متوقف شود و در نتیجه، اکسیژن کافی به سلولهای قلب نرسد. شایعترین علت این مشکل، تنگ یا مسدود شدن رگهای کرونری است؛ رگهایی که وظیفه تامین خون و مواد غذایی قلب را بر عهده دارند. این انسداد در اثر تجمع تدریجی چربی، کلسترول و سایر مواد در دیواره رگها و در نهایت تشکیل لخته خون ایجاد میشود.
با قطع جریان خون، سلولهای عضله قلب در مدت کوتاهی دچار آسیب میشوند و اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، بخشی از بافت قلب ممکن است بهطور دائمی از بین برود. عواملی مانند استرس شدید، فعالیت بدنی سنگین ناگهانی، فشار خون بالا و سبک زندگی ناسالم میتوانند احتمال بروز حمله قلبی را افزایش دهند. به همین دلیل، آگاهی از نحوه وقوع این عارضه و توجه به علائم هشداردهنده آن، نقش مهمی در پیشگیری از حمله قلبی و اقدام بهموقع برای حفظ سلامت قلب دارد.
مهمترین علائم هشدار دهنده حمله قلبی
مهمترین علائم هشداردهنده حمله قلبی بهصورت ناگهانی ظاهر میشوند، اما در برخی افراد میتوانند تدریجی و خفیف باشند. این علائم نشان میدهند که قلب با کمبود خون و اکسیژن روبهرو شده و نیاز به رسیدگی فوری پزشکی وجود دارد. توجه به این نشانهها و جدی گرفتن آنها میتواند از بروز آسیبهای شدیدتر جلوگیری کند. بسیاری از افراد این علائم را با مشکلات سادهتری اشتباه میگیرند و همین موضوع خطر را افزایش میدهد.
علائم هشدار دهنده حمله قلبی عبارتند از:
- اضطراب یا احساس نزدیک بودن خطر
- درد، فشار یا احساس سنگینی در قفسه سینه
- انتشار درد به بازوها (به خصوص بازوی چپ)، شانه، گردن، فک یا پشت
- تنگی نفس یا دشواری در نفس کشیدن
- تعریق سرد و ناگهانی
- تهوع، استفراغ یا احساس سوءهاضمه
- سرگیجه، سبکی سر یا غش
- ضعف و خستگی شدید و غیرعادی
برای دریافت مشاوره پزشکی، فرم زیر را تکمیل نمایید. در زودترین زمان ممکن با شما تماس میگیریم.
انواع حمله قلبی
حمله قلبی همیشه به یک شکل اتفاق نمیافتد و بر اساس میزان انسداد رگها و شدت آسیب به عضله قلب، انواع مختلفی دارد. شناخت انواع حمله قلبی به درک بهتر شرایط بیمار و اقدام بهموقع برای درمان کمک میکند.
حمله قلبی با انسداد کامل رگ
در این نوع، یکی از رگهای اصلی تغذیهکننده قلب بهطور کامل مسدود میشود و جریان خون به بخشی از عضله قلب قطع میگردد. این وضعیت با درد شدید قفسه سینه همراه است و نیاز به رسیدگی فوری پزشکی دارد، زیرا در مدت کوتاهی میتواند آسیب گستردهای به قلب وارد کند.
حمله قلبی با انسداد ناقص رگ
در این حالت، رگ کرونری بهطور کامل بسته نشده اما جریان خون بهطور قابل توجهی کاهش یافته است. علائم ممکن است خفیفتر یا متناوب باشند، اما همچنان خطرناک است و در صورت بیتوجهی میتواند به نوع شدیدتر تبدیل شود.
حمله قلبی خاموش
حمله قلبی خاموش بدون علائم واضح یا با نشانههای بسیار خفیف رخ میدهد و فرد ممکن است متوجه آن نشود. احساس خستگی غیرعادی، تنگی نفس خفیف یا ناراحتی جزئی در قفسه سینه از نشانههای احتمالی آن است و در بررسیهای پزشکی بعدی تشخیص داده میشود.
حمله قلبی ناشی از اسپاسم عروق کرونری
در این نوع، رگهای قلب دچار انقباض ناگهانی میشوند و برای مدتی جریان خون کاهش مییابد. این وضعیت میتواند حتی در افرادی که گرفتگی شدید عروق ندارند رخ دهد و اغلب با درد ناگهانی قفسه سینه همراه است.
علل بروز حمله قلبی
علل بروز حمله قلبی به شرایطی مربوط میشود که باعث کاهش یا قطع جریان خون به عضله قلب میشوند. این عوامل میتوانند بهتدریج ایجاد شوند یا به صورت ناگهانی بروز پیدا کنند و سلامت قلب را بهطور جدی تحت تاثیر قرار دهند.
گرفتگی عروق کرونری
تجمع چربی، کلسترول و مواد دیگر در دیواره رگهای قلب باعث تنگ شدن مسیر عبور خون میشود. با پیشرفت این وضعیت، احتمال ایجاد لخته خون و قطع جریان خون به عضله قلب افزایش مییابد.
تشکیل لخته خون
در برخی موارد، ترک خوردن پلاکهای چربی در دیواره رگها باعث ایجاد لخته میشود. این لخته میتواند مسیر جریان خون را مسدود کرده و باعث بروز حمله قلبی شود.
فشار خون بالا
افزایش مداوم فشار خون به دیواره رگها آسیب میزند و زمینه را برای تنگ شدن یا انسداد عروق قلب فراهم میکند. این وضعیت در طول زمان احتمال بروز مشکلات قلبی را بیشتر میکند.
مصرف دخانیات
مواد شیمیایی موجود در سیگار و سایر دخانیات باعث آسیب به رگهای خونی و کاهش اکسیژن رسانی به قلب میشوند. این عامل یکی از شایعترین دلایل بروز حمله قلبی به شمار میرود.
دیابت
بالا بودن قند خون به دیواره رگها آسیب میزند و احتمال تنگی عروق را افزایش میدهد. افراد مبتلا به دیابت بیشتر در معرض مشکلات قلبی قرار دارند.
چاقی و اضافه وزن
افزایش وزن فشار بیشتری به قلب وارد میکند و با بالا رفتن چربی خون و فشار خون همراه است. این شرایط میتواند زمینه بروز حمله قلبی را فراهم کند.
استرس و فشارهای روانی
استرس طولانی مدت میتواند باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون شود. این وضعیت در برخی افراد احتمال بروز حمله قلبی را افزایش میدهد.
حمله قلبی چه حسی دارد؟
سکته قلبی یا حمله قلبی مانند دردی شدید در قفسه سینه احساس میشود، طوری که انگار شخصی به شدت قفسه سینه شما را فشار میدهد یا وزنه سنگینی روی قفسه سینه شما قرار گرفته است. ممکن است برای مدتی این درد را داشته باشید.
همچنین ممکن است احساس ضعف، سرگیجه یا احساس ضعف و بیهوشی داشته باشید و شروع به تعریق زیاد کنید. گاهی اوقات، همچنین درد خفیفی در فک، گردن، کمر یا بازوهای خود خواهید داشت. به علاوه، ممکن است در تنفس مشکل داشته باشید.
حمله قلبی خاموش چیست؟
همانطور که از نام آن پیداست، حمله قلبی خاموش، حملهای است که بدون هیچ نشانه آشکاری که مربوط به حملات قلبی است، مانند سرگیجه، ضربان قلب سریعتر یا نامنظم (تپش قلب)، مشکل در تنفس و اضطراب رخ میدهد. تشخیص این که آیا فردی دچار حمله قلبی خاموش شده است یا خیر، دشوار است زیرا با علائم معمول این عارضه همراه نیست.
کدام مشکلات قلبی که باعث حمله قلبی میشوند؟
ماهیچه قلب شما به یک منبع دائمی خون غنی از اکسیژن نیاز دارد. شریانهای کرونری این منبع خون حیاتی را به قلب شما میرسانند. اگر فردی مبتلا به بیماری عروق کرونر باشد، این شریانها باریک میشوند و خون نمیتواند به طور طبیعی جریان یابد. هنگامی که جریان خون مسدود شود، فرد ممکن است دچار حمله قلبی شود.
تشکیل پلاک در شریانها
وقتی چربی، کلسیم، پروتئینها و سلولهای التهابی در شریانها جمع میشوند، پلاکهایی را تشکیل میدهند. هنگامی که پلاک سفت میشود، پوسته بیرونی آن ترک میخورد و دچار پارگی میشود. در این زمان پلاکتها (سلولهای دیسکی شکل در خون شما که به لخته شدن آن کمک میکنند) به این ناحیه میآیند و لختههای خونی در اطراف پلاک تشکیل میدهند. اگر یک لخته خون شریان شما را مسدود کند، ماهیچه قلب شما دچار کمبود اکسیژن میشود. در نتیجه سلولهای ماهیچهای در معرض نابودی قرار میگیرند و این موضوع باعث آسیب دائمی به قلب میشود.
اسپاسم شریان کرونر
اسپاسم در شریان کرونر نیز به ندرت میتواند باعث حمله قلبی شود. در طی این اسپاسم کرونری، شریانها دچار اسپاسم میشوند و جریان خون به عضله قلب را قطع میکنند (ایسکمی). این عارضه میتواند زمانی که در حال استراحت هستید و حتی اگر بیماری جدی عروق کرونر ندارید، اتفاق بیفتد.
- عروق کرونر غیرعادی نیز میتوانند منجر به سکته قلبی شوند. این عارضه قلبی از بدو تولد با فرد همراه است. گاهی اوقات، این شریانهای غیرطبیعی میتوانند فشرده و منجر به حمله قلبی شوند.
- بیماریهای نادر پزشکی، به ویژه آنهایی که منجر به باریک شدن رگهای خونی تغذیه کننده قلب میشوند، یکی دیگر از دلایل حمله قلبی هستند.
- آمبولی عروق کرونر نیز منجر به حملات قلبی میشود. این عارضه زمانی رخ میدهد که یک لخته خون در شریان کرونر، رگ خونی که خون را به قلب میرساند، قرار میگیرد.
- وضعیتی که با نام گرفتگی عروق کرونر خود به خودی (SCAD) شناخته میشود نیز میتواند باعث سکته قلبی شود. این بیماری زمانی اتفاق میافتد که پارگی در داخل یکی از رگهای خونی مربوط به قلب شما اتفاق میافتد. این پارگی میتواند منجر به لخته شدن خون یا بخشهایی از بافت پاره شده شود که شریان را مسدود کرده و باعث سکته قلبی میشود. پزشکان اغلب این بیماری را با دلایلی مانند استرس، ورزش شدید یا بارداری مرتبط میدانند و در زنان جوان و افراد مبتلا به سندرم مارفان شایع است.
عضله قلب شما بلافاصله پس از حمله قلبی روند بهبودی را شروع میکند. این بهبودی حدود 8 هفته طول میکشد. درست مانند زخم پوستی، یک اسکار در ناحیه آسیب دیده ایجاد میشود.
این مقاله نیز ممکن است برای شما مفید باشد: رژیم غذایی سالم برای پیشگیری از بیماری قلبی
نتیجه گیری
همان طور که در ابتدای این مقاله بیان شد، آگاهی از علائم و دلایل ابتلا به حمله قلبی میتواند نقش موثری در اقدام به موقع در شرایط بحرانی شود. در صورتی که هر یک از علائم را تجربه کردید، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید و در صورتی که نگران ابتلا به این وضعیت هستید، میتوانید به بهترین متخصص قلب و عروق در تهران مراجعه کرده و معاینات و بررسیهای لازم را انجام دهید.
